เจ้าหน้าที่หลายท่านได้ยินคำว่า “มาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ” แล้วนึกถึงเอกสารหนาเป็นร้อยหน้า ความจริงแล้วสาระสำคัญสรุปได้ไม่กี่ข้อ และเกือบทั้งหมดเป็นเรื่องที่ประชาชนได้ประโยชน์ตรง ๆ
มาตรฐานนี้พูดเรื่องอะไร
หัวใจของมาตรฐานคือเว็บไซต์หน่วยงานรัฐต้องเป็นแหล่งข้อมูลที่ประชาชนพึ่งพาได้ ไม่ใช่หน้าประชาสัมพันธ์ที่อัปเดตปีละครั้ง แนวทางจึงกำหนดไว้สี่กลุ่มใหญ่
- ข้อมูลที่ต้องเปิดเผย — โครงสร้างหน่วยงาน ผู้บริหาร อำนาจหน้าที่ แผนงาน งบประมาณ การจัดซื้อจัดจ้าง และช่องทางร้องเรียน ต้องอยู่ในที่ที่หาเจอ ไม่ใช่ซ่อนอยู่ในไฟล์แนบของข่าวเก่า
- บริการออนไลน์ (e-Service) — เรื่องที่ประชาชนเคยต้องเดินทางมาที่สำนักงาน ควรเริ่มต้นทำผ่านเว็บได้ อย่างน้อยคือยื่นเรื่องและติดตามสถานะ
- การเข้าถึงและใช้งานได้จริง — ใช้ได้บนมือถือ ปรับขนาดตัวอักษรได้ และรองรับผู้พิการตามแนวทางสากล
- ความมั่นคงปลอดภัยและข้อมูลส่วนบุคคล — เข้ารหัสการเชื่อมต่อ (HTTPS) และจัดการข้อมูลที่ประชาชนกรอกให้สอดคล้องกับ PDPA
เกณฑ์ ITA เกี่ยวข้องกันอย่างไร
การประเมิน ITA มีส่วนที่ตรวจ “การเปิดเผยข้อมูลสาธารณะ” ซึ่งดูจากเว็บไซต์ของหน่วยงานโดยตรง ถ้าโครงสร้างเว็บถูกออกแบบตามมาตรฐานไว้ตั้งแต่ต้น การเตรียม ITA จะกลายเป็นการเติมข้อมูลลงในช่องที่มีอยู่แล้ว แทนที่จะต้องสร้างหน้าใหม่ทุกปีตอนใกล้ประเมิน
ตรวจเว็บของหน่วยงานเองอย่างง่าย
- เปิดเว็บบนมือถือ แล้วลองหา “ช่องทางร้องเรียน” ภายในสามคลิก ทำได้ไหม
- ที่อยู่เว็บขึ้นต้นด้วย https และไม่มีคำเตือนความปลอดภัยหรือเปล่า
- ข่าวล่าสุดเป็นของเมื่อไร ถ้าเกินสามเดือน ประชาชนจะเริ่มไม่แน่ใจว่าข้อมูลอื่นยังใช้ได้ไหม
- ลองปิดเมาส์แล้วกด Tab ไล่ทั้งหน้า เห็นกรอบบอกตำแหน่งชัดเจนตลอดหรือไม่
- ไฟล์ที่ให้ดาวน์โหลด บอกชื่อเรื่องชัดเจน ไม่ใช่ชื่อว่า scan_001.pdf
ถ้าสี่ในห้าข้อผ่าน แปลว่าฐานเดิมดีอยู่แล้ว เหลือแค่ไล่เก็บรายละเอียด แต่ถ้าติดตั้งแต่ข้อแรก ๆ การรื้อโครงสร้างใหม่มักคุ้มกว่าการตามแก้ทีละจุด
